Kobieta
W jakim wieku najlepiej wychodzić za mąż?
Nie można tu podać żadnej reguły, ale podobnie jak o rozpoczynaniu życia płciowego, tak i o zawieraniu małżeństwa odpowiadam ogólnie: lepiej o rok później niż o rok wcześniej. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego w roku 1967 tzw. ,,wiek środkowy nowożeńców" w Polsce wynosił: dla mężczyzn 25,1 lat, dla kobiet 21,4 lat. W świetle tychże danych małżeństwa na wsi były zawierane nieco wcześniej niż w miastach. Jest to jednak tylko „wiek środkowy", uzyskany przez dodanie liczb lat wszystkich zawierających małżeństwo i podzielenie tej sumy przez liczbę osób. Przy spojrzeniu na dane dotyczące poszczególnych grup wieku okaże się, że najwięcej mężczyzn żeni się między 20. a 24. rokiem życia (102 na każdy 1000 mężczyzn w tym wieku) oraz między 25. a 29. rokiem życia (67 na każdy 1000 mężczyzn w tym wieku). U kobiet wiek ten jest niższy i najwyższe wskaźniki występują w grupie wieku 19 i mniej lat (45 na każde 1000 kobiet w tym wieku) oraz w wieku 20 — 24 lat (104 na każdy 1000 kobiet w tym wieku). Nie oznacza to oczywiście, żeby nie wychodziły za mąż kobiety starsze, lecz że zdarza się to o wiole rzadziej (np. w grupie wieku 35 — 39 lat wychodzi za mąż już tylko 5,6 kobiet na każdy ich 1000). Z danych tych wynika kilka wniosków: pierwszy, że kobiety wychodzą za mąż głównie między 18. a 24. rokiem życia oraz że przeciętna- różnica wieku małżonków wynosi 4 lata na korzyść mężczyzn. Oczywiście, bywają liczne wyjątki, np. w roku 1967 zawarły w Polsce związek małżeński 133 kobiety w wieku między 40. a 49. rokiem życia z mężczyznami, którzy mieli 25 — 29 lat, czyli byli od nich o 15 lat młodsi. Takie same wyjątki spotykamy i wśród mężczyzn. W społeczeństwie grają jednak przeważającą rolę nie sytuacje wyjątkowe, ale te masowe, które zilustrowałem cytowanymi wskaźnikami statystycznymi. Jeśli abstrahować od takich czynników, jak gorąca miłość, która zaślepia młodych i skłania ich do zawarcia małżeństwa bez zastanowienia, bez względu na brak wszelkich danych ku temu, jak zawód, mieszkanie itd., to trzeba dojść do wniosku, że racjonalny wiek dla małżeństwa kobiety zawiera się między latami 19 — 25. Przyśpieszenie lub opóźnienie tego optymalnego terminu zależeć może od wcześniejszego spotkania przez dziewczynę na swojej drodze kogoś godnego małżeństwa, planowania zdobycia dyplomu wyższych studiów, czy też osiągnięcia przed małżeństwem wyższej pozycji społecznej i zawodowej itd. Dziewiętnasto- czy dwudziestoletnia dziewczyna, która spotkała chłopca godnego miłości na swej drodze i nie ma żadnych większych ambicji w zakresie wykształcenia czy pracy zawodowej, może spokojnie wyjść za mąż, gdyż w rodzinie i w obowiązkach matki i żony znajdzie cel życia, jakże ważny nie tylko jednostkowo, ale i społecznie. Natomiast dziewczyna mająca plany życiowe (społeczne, naukowe, twórcze itd.) wymagające swobody ruchu i wolności od obowiązków związanych z prowadzeniem domu, postąpi rozsądnie, jeśli później wstąpi w związek małżeński.“Ponieważ piszę dla dziewcząt zarówno ze wsi, jak i z miast, dla tych, które już dużo wiedzą na ten temat (choćby z lektury), jak i dla tych, które o tym nie wiedzą nic lub prawie nic, nie uniknę tego, iż część informacji wyda się wielu z Was nazbyt elementarna i oczywista. Znajdą się jednak na pewno i takie wiadomości, o których nie słyszałyście. Przywiązuję do tej książeczki wielką wagę. Nie ma bo- wiem przesady w stwierdzeniu, że decydujący wpływ na styl miłości i kształt życia płciowego wywierają kobiety, a nie mężczyźni. A jest tak dla tej prostej przyczyny, że miłość, życie płciowe i stanowiące jego ukoronowanie macierzyństwo stanowią właśnie powołanie kobiety. Kobiety też o wiele głębiej niż mężczyźni przeżywają każde niepowodzenie i klęskę w tej dziedzinie. Dlatego powinny już na początku drogi życiowej być świadome swoich w tej dziedzinie możliwości, swoich obowiązków i uprawnień.”