Kobieta
Dlaczego moje koleżanki od dawna miesiączkują, a ja jeszcze nie?
Czas dojrzewania płciowego jest bardzo zróżnicowany u poszczególnych dziewcząt. Na ogół miesiączkują wcześniej dziewczęta w miastach niż na wsi, ale i w mieście różnice indywidualne mogą sięgać 2 — 3 lat, tak że nie ma powodu do niepokoju, jeśli dziewczyna zaczyna miesiączkować wcześniej lub później. To samo dotyczy opóźnień w rozwijaniu się piersi kobiecych (gruczołów mlecznych). Rozwijają się one oczywiście w związku z tym samym procesem pokwitania, który wywołuje miesiączkowanie. Opóźnienie pierwszego miesiączkowania następuje niekiedy w wyniku przebytych zakaźnych lub ogólnie wycieńczających chorób, bywa także skutkiem ciężkich przeżyć psychicznych (na przykład śmierci kogoś z rodziny), a niekiedy tylko niedożywienia i braku ruchu na powietrzu. Lekarze badali młodzież tego samego rocznika i stwierdzili, iż wśród urodzonych w tym samym roku zdarzają się osobniki, które na przykład w 14. roku życia w ogóle jeszcze nie zaczęli pokwitać (czyli byli w fazie przedpokwi-taniowej) i osobniki już całkowicie fizycznie dojrzałe. Wiek płciowy i wiek kalendarzowy nie u wszystkich musi się pokrywać. Najważniejsze jest to, że po pewnym czasie wszyscy (wyjąwszy rzadkie przypadki chorobowe) dojrzewają jednakowo i początkowe opóźnienie nie ma żadnego znaczenia. Warto zwrócić się do lekarza i szukać pomocy tylko wtedy, jeśli dziewczyna kończy lat 15 i nie dostrzega u siebie żadnego z niżej podanych objawów: a) przyśpieszony wzrost ciała; b) zjawianie się owłosienia łonowego (w okolicy sromu, na podbrzuszu); c) zmiany w wyglądzie piersi; d) miesiączkowanie. Nie trzeba się niepokoić i można spokojnie czekać, jeśli przynajmniej niektóre z wymienionych objawów zaobserwowało się u siebie. Przyśpieszony wzrost ciała (tzw. „skok wzrostu") następuje u dziewcząt między 9l/t. a 14'/a- rokiem życia. Pierwsza zmiana wyglądu piersi, powstanie tak zwanego „pączka", występuje między 8. a 13. rokiem życifl. Pierwsze owłosienie łonowe (tak zwany „puszek") zjawia się między 8. a 14. rokiem życia. Pierwsza miesiączka występuje między 10. a 16'/2. rokiem życia, najczęściej też występuje wtedy, gdy krzywa „skoku wzrostu" osiąga swój szczyt, to znaczy, gdy wzrost jest najszybszy (według J. M. Tannera).“Ponieważ piszę dla dziewcząt zarówno ze wsi, jak i z miast, dla tych, które już dużo wiedzą na ten temat (choćby z lektury), jak i dla tych, które o tym nie wiedzą nic lub prawie nic, nie uniknę tego, iż część informacji wyda się wielu z Was nazbyt elementarna i oczywista. Znajdą się jednak na pewno i takie wiadomości, o których nie słyszałyście. Przywiązuję do tej książeczki wielką wagę. Nie ma bo- wiem przesady w stwierdzeniu, że decydujący wpływ na styl miłości i kształt życia płciowego wywierają kobiety, a nie mężczyźni. A jest tak dla tej prostej przyczyny, że miłość, życie płciowe i stanowiące jego ukoronowanie macierzyństwo stanowią właśnie powołanie kobiety. Kobiety też o wiele głębiej niż mężczyźni przeżywają każde niepowodzenie i klęskę w tej dziedzinie. Dlatego powinny już na początku drogi życiowej być świadome swoich w tej dziedzinie możliwości, swoich obowiązków i uprawnień.”